အေဝးေျပး လမ္းသစ္ႀကီး မကြ်မ္းက်င္ေသာ ယာဥ္ေမာင္းမ်ားႏွင့္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္း ညံ့ဖ်င္းမႈတို႔ အားလံုး ေပါင္းဆံု သြားမႈက ေၾကကြဲ ဝမ္းနည္းစရာ မ်ားကို ျဖစ္ေပၚ ေစသည္။
ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အတြင္း ကုန္က် စရိတ္ အႀကီးမားဆံုးျဖင့္ တည္ေဆာက္ခ႔ဲေသာ ၃၂၀ ကီလိုမီတာ ရန္ကုန္-ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပး ကြန္ကရစ္လမ္းကို ျမန္မာ႔ ပထမဆံုး ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မွီ ကားလမ္း အျဖစ္ ဖြင့္လွစ္ ေပးခဲ႔ရာ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဆိုက္ကား၊ ႏြားလွည္းႏွင့္ လူတစ္ဖက္စာ က်င္းေပါက္ႀကီး မ်ားကို ေရွာင္စရာ မလိုေတာ႔ပဲ သင္၏ လင္ခရူဆာ ကားသစ္ကို လီဗာတစ္ဆံုး ဖိနင္း ႏိုင္ၿပီပာု ဆိုရပါမည္။
ရွဳပ္ေထြးမႈ မရွိျခင္း၊ လူသူ နည္းပါးျခင္းႏွင့္ လံုေလာက္ေသာ က်ယ္ဝန္းမႈ တို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါ လမ္းသည္ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕သစ္ တည္သူတို႔၏ အျမင္တြင္ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ပတ္သတ္ လာလွ်င္ အားလံုး ေကာင္းပါသည္ပာု ယူဆစရာ ျဖစ္ေစသည္။ ယခင္က အနည္းဆံုး ၇ နာရီခန္႔ ၾကာေသာ ခရီးသည္ ယခုအခါ ၄ နာရီပင္ ေမာင္းစရာ မလိုေတာ႔ပဲ ယာဥ္ရွဳပ္ေထြးမႈလည္း နည္းပါးၿပီး တရက္လွ်င္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ၅၀၀၀ ခန္႔သာ ျဖတ္သန္းသည္ပာု ခန္႔မွန္းရသည္။
ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ အတြင္း ကုန္က် စရိတ္ အႀကီးမားဆံုးျဖင့္ တည္ေဆာက္ခ႔ဲေသာ ၃၂၀ ကီလိုမီတာ ရန္ကုန္-ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပး ကြန္ကရစ္လမ္းကို ျမန္မာ႔ ပထမဆံုး ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မွီ ကားလမ္း အျဖစ္ ဖြင့္လွစ္ ေပးခဲ႔ရာ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဆိုက္ကား၊ ႏြားလွည္းႏွင့္ လူတစ္ဖက္စာ က်င္းေပါက္ႀကီး မ်ားကို ေရွာင္စရာ မလိုေတာ႔ပဲ သင္၏ လင္ခရူဆာ ကားသစ္ကို လီဗာတစ္ဆံုး ဖိနင္း ႏိုင္ၿပီပာု ဆိုရပါမည္။
ရွဳပ္ေထြးမႈ မရွိျခင္း၊ လူသူ နည္းပါးျခင္းႏွင့္ လံုေလာက္ေသာ က်ယ္ဝန္းမႈ တို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါ လမ္းသည္ အထူးသျဖင့္ ၿမိဳ႕သစ္ တည္သူတို႔၏ အျမင္တြင္ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ပတ္သတ္ လာလွ်င္ အားလံုး ေကာင္းပါသည္ပာု ယူဆစရာ ျဖစ္ေစသည္။ ယခင္က အနည္းဆံုး ၇ နာရီခန္႔ ၾကာေသာ ခရီးသည္ ယခုအခါ ၄ နာရီပင္ ေမာင္းစရာ မလိုေတာ႔ပဲ ယာဥ္ရွဳပ္ေထြးမႈလည္း နည္းပါးၿပီး တရက္လွ်င္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ၅၀၀၀ ခန္႔သာ ျဖတ္သန္းသည္ပာု ခန္႔မွန္းရသည္။
အေ၀းေျပးကားလမ္းမၾကီး သို႔ေသာ္လည္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္း လမ္းဖြင့္ ၿပီးခ်ိန္မွ စ၍ ယာဥ္မေတာ္တဆျဖစ္ ေသဆံုးမႈ မ်ားက ဒုကၡ ေပးခဲ႔သည္။၂၀၁၀ ႏွစ္ကုန္တြင္ ရရွိေသာ တရားဝင္ ကိန္းဂဏန္းမ်ားက ဆိုးဝါးေသာ ယာဥ္မေတာ္တဆ ျဖစ္မႈ ၁၅၆ မႈတြင္ လူ ၈၀ ေသဆံုးကာ ၂၇၈ ဦး ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ႔ေၾကာင္း ျဖစ္ေနေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ အေရအတြက္မွာ ပို၍ မ်ားျပားဖြယ္ ရွိသည္ပာု ဆိုသည္။
ယာဥ္တစ္စင္းထဲ မေတာ္တဆ တိမ္းေမွာက္မႈ တစ္ခုတြင္ ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးေအာင္သိန္းလင္း၏ ေမြးကင္းစ အရြယ္ ေျမးကေလး ေသဆံုးခဲ႔မႈ သည္ လူသိမ်ားေသာ ျဖစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ေသဆံုးသူ တစ္ႏွစ္သား အရြယ္ ဆက္ႏိုင္လင္း၏ မိဘမ်ား ျဖစ္ေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္၏ သားႏွင့္ ေခြ်းမမွာမူ ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရခဲ႔သည္ပာု သိရွိ ရသည္။
မၾကာေသးမီက အကယ္ဒမီ ဆုေပးပြဲ ျပဳလုပ္ေသာ သီတင္းပတ္တြင္ ေမာ္ေတာ္ကားျဖင့္ ခရီး သြားခဲ႔ေသာ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံသား တစ္ဦး အပါအဝင္ အစိုးရ ဝန္ထမ္း၃ ဦး ေသဆံုးခဲ႔သည္ ပာုလည္း ၾကားသိ ရသည္။
အက်ိဳးသင့္၊ အေၾကာင္းသင့္ အေျဖမ်ား ရွားပါးလြန္းေသာ တိုင္းျပည္ တစ္ခုတြင္ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ ေျပာင္းေရႊ႕မႈသည္ ေဗဒင္ အယူ အဆေၾကာင့္ပာု အကဲခတ္ ေလ့လာသူမ်ား ယူဆစရာ ျဖစ္ေစသကဲ႔သို႔ ယခု လူအေသေပ်ာက္ မ်ားျပား လြန္းေသာ ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပးလမ္း ယာဥ္တိုက္မႈမ်ား အတြက္ က်ိဳးေၾကာင္း ခိုင္လံုသည့္ ေျဖရွင္းမႈ ရရွိရန္ အထပ္ထပ္ သံုးသပ္မႈ ျပဳလုပ္ရပါမည္။
ပထမဦးဆံုးႏွင့္ အေရးႀကီးဆံုးမွာ လမ္းအႏၱရာယ္ ကင္းေရး စံခ်ိန္ စံညႊန္းမ်ားကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္မႈ၏ ရလဒ္ ျဖစ္သည္ ဆိုေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းမႈ ဆိုသည္ မွာလည္း ေဝလာေဝးပာု ဆိုရမည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ မ်ားကို တစ္စစီ က်ိဳးပဲ႔မွသာ ျပဳျပင္ၾကၿပီး တာယာမ်ား မကြဲထြက္မီ လဲလွယ္ျခင္း သည္လည္း ခ်မ္းသာသူ အနည္းငယ္သာ တတ္ႏိုင္ေသာ ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ေနသည္။ ယာဥ္ထိန္းရဲမ်ားက ကားမ်ားကို တားကာ ယာဥ္ မွတ္ပံုတင္ စစ္ေဆးရာ တြင္လည္း “ေမာင္းႏွင္ရန္ သင့္ေလွ်ာ္မႈ” ကိစၥ လံုးဝ မပါဝင္ပါ။ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံ အမ်ားစု ကဲ႔သို႔ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပ႒ာန္း ထားေသာ လမ္းစည္းကမ္း၊ ယာဥ္စည္းကမ္း ဥပေဒမ်ားကိုလည္း လမ္းအသံုးျပဳသူ မ်ားအား အကာ အကြယ္ ေပးျခင္းထက္ စားဝတ္ ေနေရး ပိုက္ဆံရွာရန္ အတြက္သာ ယာဥ္ထိန္းရဲမ်ားက အသံုးခ် ေနၾကပါသည္။
WHO ၏ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ လမ္း အႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္ အရ ျမန္မာႏိုုင္ငံသည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ၿပီးလွ်င္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း ယာဥ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ ဒုတိယ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။ အရက္ေသာက္ ေမာင္းႏွင္မႈႏွင့္ အရွိန္လြန္ ေမာင္းႏွင္မႈမ်ားကို တားျမစ္ ထားသည့္တိုင္ ဥပေဒမ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္မႈ အားနည္း ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ လမ္းမ်ား ေပၚမွ မ်ားျပားေသာ ေသဆံုးမႈ မ်ားကို ျဖစ္ပြား ေစခဲ႔သည္။
အထက္ပါ ျပႆနာ၏ အက်ိဳးဆက္ မ်ားမွာ ရန္ကုန္ ဆင္ေျခဖံုး လမ္းမ်ား ေပၚတြင္ မရွိသေလာက္ ရွားပါး ေသာ္လည္း က်ယ္ေျပာ လြန္းေသာ အေဝးေျပးလမ္း ေပၚတြင္မူ တစ္မူ ကြဲျပား ေနသည္ပာု ဆိုရမည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္ မ်ားသည္ ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပး လမ္းကို မၾကာခဏ အသံုးျပဳ ေနၾကရေသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ား အတြင္း ျဖစ္ပြားေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေမာ္ဒယ္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္၏ တာယာမ်ား ပြင့္ထြက္ကာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္၏ ေျမးကေလး အသက္ကို ႏႈတ္ယူသြားခ႔ဲသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးႏွင့္ အလားတူ ပံုစံတူ ျဖစ္ရပ္မ်ား ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားခဲ႔သည္။
သတ္မွတ္ အျမန္ႏႈန္းထက္ ေက်ာ္လြန္မႈႏွင့္ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ လမ္းဒီဇိုင္းတို႔ ေပါင္းလိုက္ ေသာအခါ ကားဘီးမ်ား ေလဖိအား ပံုမွန္ထက္ ပို၍ ျမင့္လာသည္။ ယာဥ္ေၾကာ ရွင္းလင္းေနမႈ ကလည္း ယာဥ္ေမာင္းသူမ်ားအား တစ္နာရီလွ်င္ ၁၅၀ ကီလိုမီတာထက္ ေက်ာ္သြားေအာင္ အားေပး တိုက္တြန္းသလို ျဖစ္ေနသည္။ အေဝးေျပး လမ္းေပၚမွ ကားအမ်ားစုတြင္ လံုျခံဳေရး ခါးပတ္ ပါေသာ္လည္း အသံုးျပဳမႈ နည္းပါးေနပါေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရန္ကုန္-ေနျပည္ေတာ္ ကားလမ္းမၾကီးသည္ ယာဥ္ေမာင္း မ်ားအတြက္ အဆိပ္သင့္စရာ ျဖစ္ေနေတာ့သည္။
ယာဥ္တစ္စင္းထဲ မေတာ္တဆ တိမ္းေမွာက္မႈ တစ္ခုတြင္ ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးေအာင္သိန္းလင္း၏ ေမြးကင္းစ အရြယ္ ေျမးကေလး ေသဆံုးခဲ႔မႈ သည္ လူသိမ်ားေသာ ျဖစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ေသဆံုးသူ တစ္ႏွစ္သား အရြယ္ ဆက္ႏိုင္လင္း၏ မိဘမ်ား ျဖစ္ေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္၏ သားႏွင့္ ေခြ်းမမွာမူ ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရခဲ႔သည္ပာု သိရွိ ရသည္။
မၾကာေသးမီက အကယ္ဒမီ ဆုေပးပြဲ ျပဳလုပ္ေသာ သီတင္းပတ္တြင္ ေမာ္ေတာ္ကားျဖင့္ ခရီး သြားခဲ႔ေသာ ဂ်ပန္ ႏိုင္ငံသား တစ္ဦး အပါအဝင္ အစိုးရ ဝန္ထမ္း၃ ဦး ေသဆံုးခဲ႔သည္ ပာုလည္း ၾကားသိ ရသည္။
အက်ိဳးသင့္၊ အေၾကာင္းသင့္ အေျဖမ်ား ရွားပါးလြန္းေသာ တိုင္းျပည္ တစ္ခုတြင္ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ၿမိဳ႕ေတာ္ ေျပာင္းေရႊ႕မႈသည္ ေဗဒင္ အယူ အဆေၾကာင့္ပာု အကဲခတ္ ေလ့လာသူမ်ား ယူဆစရာ ျဖစ္ေစသကဲ႔သို႔ ယခု လူအေသေပ်ာက္ မ်ားျပား လြန္းေသာ ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပးလမ္း ယာဥ္တိုက္မႈမ်ား အတြက္ က်ိဳးေၾကာင္း ခိုင္လံုသည့္ ေျဖရွင္းမႈ ရရွိရန္ အထပ္ထပ္ သံုးသပ္မႈ ျပဳလုပ္ရပါမည္။
ပထမဦးဆံုးႏွင့္ အေရးႀကီးဆံုးမွာ လမ္းအႏၱရာယ္ ကင္းေရး စံခ်ိန္ စံညႊန္းမ်ားကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ပ်က္ကြက္မႈ၏ ရလဒ္ ျဖစ္သည္ ဆိုေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းမႈ ဆိုသည္ မွာလည္း ေဝလာေဝးပာု ဆိုရမည္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ မ်ားကို တစ္စစီ က်ိဳးပဲ႔မွသာ ျပဳျပင္ၾကၿပီး တာယာမ်ား မကြဲထြက္မီ လဲလွယ္ျခင္း သည္လည္း ခ်မ္းသာသူ အနည္းငယ္သာ တတ္ႏိုင္ေသာ ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္ေနသည္။ ယာဥ္ထိန္းရဲမ်ားက ကားမ်ားကို တားကာ ယာဥ္ မွတ္ပံုတင္ စစ္ေဆးရာ တြင္လည္း “ေမာင္းႏွင္ရန္ သင့္ေလွ်ာ္မႈ” ကိစၥ လံုးဝ မပါဝင္ပါ။ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံ အမ်ားစု ကဲ႔သို႔ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပ႒ာန္း ထားေသာ လမ္းစည္းကမ္း၊ ယာဥ္စည္းကမ္း ဥပေဒမ်ားကိုလည္း လမ္းအသံုးျပဳသူ မ်ားအား အကာ အကြယ္ ေပးျခင္းထက္ စားဝတ္ ေနေရး ပိုက္ဆံရွာရန္ အတြက္သာ ယာဥ္ထိန္းရဲမ်ားက အသံုးခ် ေနၾကပါသည္။
WHO ၏ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ လမ္း အႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္ အရ ျမန္မာႏိုုင္ငံသည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ၿပီးလွ်င္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း ယာဥ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ ဒုတိယ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။ အရက္ေသာက္ ေမာင္းႏွင္မႈႏွင့္ အရွိန္လြန္ ေမာင္းႏွင္မႈမ်ားကို တားျမစ္ ထားသည့္တိုင္ ဥပေဒမ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္မႈ အားနည္း ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ လမ္းမ်ား ေပၚမွ မ်ားျပားေသာ ေသဆံုးမႈ မ်ားကို ျဖစ္ပြား ေစခဲ႔သည္။
အထက္ပါ ျပႆနာ၏ အက်ိဳးဆက္ မ်ားမွာ ရန္ကုန္ ဆင္ေျခဖံုး လမ္းမ်ား ေပၚတြင္ မရွိသေလာက္ ရွားပါး ေသာ္လည္း က်ယ္ေျပာ လြန္းေသာ အေဝးေျပးလမ္း ေပၚတြင္မူ တစ္မူ ကြဲျပား ေနသည္ပာု ဆိုရမည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္ မ်ားသည္ ေနျပည္ေတာ္ အေဝးေျပး လမ္းကို မၾကာခဏ အသံုးျပဳ ေနၾကရေသာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရ ဝန္ထမ္းမ်ား အတြင္း ျဖစ္ပြားေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေမာ္ဒယ္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္၏ တာယာမ်ား ပြင့္ထြက္ကာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္၏ ေျမးကေလး အသက္ကို ႏႈတ္ယူသြားခ႔ဲသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးႏွင့္ အလားတူ ပံုစံတူ ျဖစ္ရပ္မ်ား ဆက္တိုက္ ျဖစ္ပြားခဲ႔သည္။
သတ္မွတ္ အျမန္ႏႈန္းထက္ ေက်ာ္လြန္မႈႏွင့္ ေမးခြန္း ထုတ္စရာ လမ္းဒီဇိုင္းတို႔ ေပါင္းလိုက္ ေသာအခါ ကားဘီးမ်ား ေလဖိအား ပံုမွန္ထက္ ပို၍ ျမင့္လာသည္။ ယာဥ္ေၾကာ ရွင္းလင္းေနမႈ ကလည္း ယာဥ္ေမာင္းသူမ်ားအား တစ္နာရီလွ်င္ ၁၅၀ ကီလိုမီတာထက္ ေက်ာ္သြားေအာင္ အားေပး တိုက္တြန္းသလို ျဖစ္ေနသည္။ အေဝးေျပး လမ္းေပၚမွ ကားအမ်ားစုတြင္ လံုျခံဳေရး ခါးပတ္ ပါေသာ္လည္း အသံုးျပဳမႈ နည္းပါးေနပါေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရန္ကုန္-ေနျပည္ေတာ္ ကားလမ္းမၾကီးသည္ ယာဥ္ေမာင္း မ်ားအတြက္ အဆိပ္သင့္စရာ ျဖစ္ေနေတာ့သည္။
မွတ္္ခ်က္ - (ျမန္မာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒမ်ားတြင္ ယာဥ္ေမာင္းသူႏွင့္ ခရီးသည္မ်ား လံုျခံဳေရး ခါးပတ္ အသံုးျပဳရန္ ၾကတ္မတ္ထားျခင္း မရွိပါ။)
Asia Sentinel မွ သတင္းကို ဘာသာျပန္သည္။
ယူနီဗာဆယ္
No comments:
Post a Comment
သင္ေျပာေသာစာသားမ်ားသည္ ကၽြႏုိပ္တို႔အတြက္ အားေဆးတစ္ခြက္ျဖစ္ပါသည္။